'Amerikalı Doktor'… Farklı geçmişlere sahip doktorların gözünden soykırım trajedisini anlatan bir belgesel

Sundance Uluslararası Film Festivali kapsamında gösterilen bir belgesel film, soykırım savaşı sırasında Gazze Şeridi’ndeki hastanelerde görev yapan Amerikalı doktorların tanıklıklarını mercek altına alıyor. Film, tıp ile siyaset arasında sıkışıp kalan bu doktorların anlatımları üzerinden, bombardıman ve kuşatma altında sivillerin ve sağlık çalışanlarının yaşadığı acıların bir boyutunu gözler önüne seriyor.

“American Doctor” (Amerikalı Doktor) adlı belgeselde, Amerikalı Yahudi doktor Mark Perlmutter’in yanı sıra biri Filistinli-Amerikalı olmak üzere iki Amerikalı doktorun hikâyeleri yer alıyor. Bu doktorlar, 7 Ekim 2023’te başlayan savaş süresince yaralıları hem fiziksel hem de psikolojik olarak tedavi ederken yaşadıkları deneyimleri belgeliyor.

Bo Se Ting’in yönettiği film, yıkıma uğramış hastanelerin içinden görüntüler sunuyor. Yönetmen, filmin başında sahnelerin ağırlığına rağmen, ölü çocukların görüntülerini göstermeyi onurlarını zedelememek adına reddediyor. Buna karşın doktorların sahadan aktardığı manzaraların dehşeti film boyunca hissediliyor.

Birleşmiş Milletler’in de dayandığı Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre, savaşta çoğu sivil olmak üzere 71 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti. Bu tablo, yakın tarihin en ağır soykırım suçlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Film, uzuv kayıpları ve ağır yaralanmaların tedavisinin yanı sıra, üç doktorun mağdurların yaşadıklarını Washington’daki karar alma çevrelerine, Amerikan ve İsrail medyasına taşımaya yönelik çabalarını da yansıtıyor.

Perlmutter, filmin bir sahnesinde “Kurbanları onurlandırmanın tek yolu, bedenlerinin ve anılarının bu trajedinin, bu soykırımın hikâyesini anlatmasına izin vermektir. Görüntüleri saklamak gerçeğe hizmet etmez” diyor ve Amerikalı vergi mükelleflerinin “paralarıyla ne yapıldığını bilme hakkı olduğunu” vurguluyor.

Doktor, görüntülerin sansürlenmesini “gazetecilik etiğine aykırı” olarak nitelendirirken, gerçeğin olduğu gibi aktarılmasında medya ve kamuoyunun sorumluluğuna dikkat çekiyor.

Buna karşılık İsrail, Gazze’de savaş suçu işlediği yönündeki suçlamaları reddediyor. Hastaneler dahil tüm sivil tesislerin vurulmasının içinde saklanan savaşçıları hedef aldığını ve bu yapıların altında tüneller bulunduğunu öne sürüyor. Ancak filmin kahramanlarından doktor Feroze Sidhwa, herhangi bir tünele tanık olmadığını belirterek, yaralı savaşçıların bulunmasının hastanelerin hedef alınmasını meşrulaştırmadığını söylüyor.

Belgesel ayrıca, doktorların karşılaştığı zorlukları da belgeliyor. Tıbbi malzeme ve ilaçların sınırdan gizlice sokulması, son anda Gazze’ye girişlerinin engellenmesi ve sürekli bombalanan hastanelerde çalışmak zorunda kalmaları bunlar arasında yer alıyor.

Filmin Sundance’teki gösterimi sırasında Sidhwa, AFP’ye yaptığı açıklamada “Amerikalılar neler olduğunu ve paralarının nasıl harcandığını bilmeyi hak ediyor. Böylece bunu kabul edip etmeyeceklerine kendileri karar verebilir” dedi ve ekledi: “Kimse çocukların öldürülmesine ortak olmak istemez, ama şu anda hepimiz bir şekilde sorumluluk taşıyoruz.”

Sidhwa’nın tanıklığı, Ağustos 2025’te Han Yunus’taki Nasır Hastanesi’ni hedef alan ve ilk saldırının ardından bölgeye koşan sağlık görevlileri ile gazetecilerin öldürüldüğü, ‘çifte saldırı’ olarak bilinen olay sırasında orada bulunmuş olması nedeniyle ayrı bir önem taşıyor.

Filmin yapımcıları, eserin savaşın başlangıcından bu yana öldürülen yaklaşık 1700 sağlık çalışanının anısına ithaf edildiğini belirtiyor.

Taraflar Ekim 2025’ten bu yana yürürlükte olan ateşkesin ihlal edildiği yönünde karşılıklı suçlamalarda bulunurken, UNICEF son dönemde aralarında çok sayıda çocuğun da bulunduğu yüzlerce Filistinli sivilin öldürüldüğünü açıklıyor. Bu durum, ateşkesin ne kadar kırılgan olduğunu ve Gazze’deki insani acıların sürdüğünü ortaya koyuyor.

Filistin Enformasyon Merkezi