Bazıları için düşmenin sınırı yok!

Filozofların, edebiyatçıların, sanatçıların iktidara olan mesafesi, hem kendileri hakkında hem de dönemin iktidarı hakkında önemli ipuçları sunar. Fakat günümüzde düşünür ve edebiyatçılardan ziyade gazetecilerin ve popüler kültür ikonlarının iktidara olan mesafesi nazara veriliyor.

Bütün dünyada iktidarlara en yakın isimler, gazeteciler, şarkıcılar, aktörler ve sporcular. Bu mesafeye ziyadesiyle aşina olduğunuza göre biz geçmişin yollarına düşelim bir parça.

Esasında geçmişin yollarına düşmeme, Bauman ile David Lyon'un 'Akışkan Gözetim' adlı nehir söyleşisi oldu.

Bauman'ın 'modernizasyon' sürecinde aklın izlediği yolu anlatırken kullandığı ifadeler çok çarpıcı:

'Beşik dönemini Francis Bacon'ın Yeni Atlantis'indeki 'Süleyman'ın Evi'nde geçiren bu akıl çıraklık yıllarını Jeremy Bentham'ın panoptikonunda geçirdi ve tam da bizim ömrümüzün eşiğinde Frederick Winslow Taylor'un 'zaman ve hareket ölçümleri'nin, Henry Ford'un 'taşıyıcı bant'ının ve Le Corbusier'in 'yaşam makinesi' olarak ev fikrinin hayaletlerinin musallat olduğu sayısız fabrika binasını mesken tuttu. Bu akıl, insanların eğilim ve tercihlerindeki çeşitliliği ve farklılığı geçici ve sinir bozcu şeyler olarak gördü; bunlar davranışsa olasılıkların-dışsal ortamları doğru düzgün düzenlemek ve manipülasyona direnen her özelliği etkisiz ve alakasız kılmak suretiyle-ustalıklı manipülasyonuyla düzen kurma teşebbüsünün yolundan dışarı itilmeye mahkumdu.'

Bu satırları okuyunca çeşitliliği, farklılığı inkar eden tek tipleştirici aklın beşiği olarak Francis Bacon'un 'Yeni Atlantis' kitabına gittim.

İki Bacon'u, Roger ve Francis'i üniversitenin ilk yıllarında şöyle bir okumuştum.

Bauman'n söyleşisini bir kenara koydum ve bilgisayarımda kayıtlı olan Bacon'un Yeni Atlantis kitabını aramaya başladım. Kitap dediğime bakmayın Cumhuriyet kitap yayınlarından çıkmış risale ebatlarında bir çalışma. Niye çalışma dedim? 31.sayfaya kadar Bacon'un hayatından ve düşüncelerinden sahneler var. 31-80 arası Yeni Atlantis, lakin kitabın sonunda 'Kalan bölümü tamamlanamadı' diye bir ibare var.