Bürokratik ekmek

Türkiye'yi yaşanmaz bulanlar,

Türkiye'yi yaşanmazsızlaştıranlardır.

Cemil Meriç

'Modern Türkiye'de büyük bir gayret sarfedilerek tesis edilen devlet nizamının kuvvetini ilelebet politik mürebbiye vazifesini gören bir tip seçkin önderden alacağı tasavvur edilemez.

Cumhuriyetin ve modern Türkiye'nin temellerini atan aydınların bilhassa bu bakımdan istisnai bir aydın tipi olduklarını unutmamak lazımdır. İnkılapçılarımız memleketteki derin sosyal güdülerin yetiştirdikleri bir aydın tipi değildirler.

Demokratik idare şekli geliştikçeve geniş kitlelerin memleketteki tesiri arttıkça, geniş kitleler tarafından bugün taşrada tatbik edilen kıymet ölçüleri yalnız taşra cemiyetinde değil, devlet mekanizmalarında ve bilhassa teşrii organda da kendini gösterecektir.

Bu bakımdan önümüzdeki yıllarda eski elit ile yeni elit arasında, şehir aydınları ile memlekette hakikaten benimsenmiş olan kıymetlerin tatbıkine kalkacak olan geniş kitlelerin temsilcileri arasındaki ihtilafların artacağı kuvvetle muhtemeldir. Memleketimizde hâlen mevcut fikir ve kıymet buhranının politik ehemmiyeti işte bu noktada toplanmaktadır.'

Bugün geldiğimiz noktayı mükemmel analiz eden bu satırlar, Demokrat Parti'nin %57 oy aldığı 1954 seçimlerindeki zaferini takiben, DP'den sandık yoluyla kurtulunamayacağının iyiden iyiye anlaşıldığı günlerde Prof. Şerif Mardin tarafından kâleme alınmıştı. Ve tam 60 yıl öncesinden görünen süreci, araya giren 4 darbeyle kesintiye uğramış olsa da bugün birebir yaşamaktayız.

Gerçi Mardin, tam da bahsettiği 'halk ihtilali' daha emekleme aşamasındayken, başörtülü kadınlar bir tür apartheid rejimine mahkum yaşarken, BDP'ye oy verenlere terörist gözüyle bakılırken, 1915 gerçeklerinden bahsedenler ulu orta linç edilmeye kalkışılırken ortaya attığı 'mahalle baskısı' kavramıyla politik mürebbiyelere oldukça işlevsel bir manivela sunmuştu ama o kadar 'sınıfsal deformasyon' en hocada bile olabiliyor sanırım.