IŞİD üzerinden CIA -Tahran ilişkisi ve Suudiler

Artık Ortadoğu'da IŞİD diye bir gerçek var. Kabul etsek de etmesek de IŞİD hemen her gün varlığını Irak'ın tamamında daha çok hissettiriyor. Bu varlık İran'ı da, Suudi Arabistan'ı da, Türkiye'yi de ciddi biçimde zorlamaya başladı. IŞİD'in ortaya çıkışı aslında Nuri el-Maliki'nin vurdumduymaz politikalarının sonucu oldu.

ABD'nin 2003 ırak işgali sonrası Maliki Başbakan oldu. Ama geldiği günden bu yana Irak'ı istikrara kavuşturmak bir yana tamamen Şii ekseni yönünde politikalar izledi. Kritik her kuruma Şiileri atadı. Dolayısıyla İran'ın Irak'taki siyasi varlığı belirgin bir durum haline geldi. Irak'taki Şiiler sürekli olarak silahlandılar. Hatta İran'ın baskısıyla Maliki askeri konularda ABD'yle ters düştü. ABD'nin Irak'ta askeri anlamda varlığını azaltan Maliki'ydi. Gerçi ABD zaten ordusunu oradan çekti ama geçen hafta New York Times'ta Thomas L. Friedman'ın yazdığı gibi ABD askerlerinin Irak'ta yasal olarak konuşlanması konusundaki özel anlaşmayı Maliki'nin imzalamamasının sebebi İran'ın baskısıydı.

Öbür yanda Kuzey Irak yönetimi Merkezi Irak yönetiminden petrol konusunda payını artırmasını istemiş ama Maliki gene İran'ın baskısıyla buna yanaşmamıştı. Kasıtlı veya değil ama neticede Irak'ta Şii hakimiyeti kaçınılmaz bir gerçek oldu.

Belki de ABD bunu gördüğü için Ruhani'yle beraber İran'la yeni bir sayfa açtı. Diplomatik ilişkiler hızla iyileşmeye başladı. Birden ortaya IŞİD meselesi çıktı. IŞİD militanları kısa sürede Irak'ta bazı yerlerde kontrolü ele geçirdi. Halkın da desteğiyle IŞİD çok kısa sürede neredeyse Irak'ın üçe bölünmesini de facto olarak sağlamış oldu. İddialara göre IŞİD Sünni eksenli bir devlet kurmanın peşindeydi. Tabii IŞİD İran'ı rahatsız etti.

Dün Amerikan basınında ilginç haberler vardı. ABD'li yetkilere göre İran silah, teçhizat ve gözetleme yapan insansız hava araçlarını gizlice Irak'a gönderiyor. Eskiden olsa ABD buna kıyamet koparırdı ama sanki bu durum ABD yönetiminde bir memnuniyete sebep olmuştu. Tam da bu günlerde ABD 300 kişilik askeri danışman kadrosunu Irak'a gönderdi.